كفايت مىكند اخذ اجمالي ، اگر چه به اين مقدار باشد كه رساله أو را بگيرد وباقي باشد بر عمل كردن به هر چه در آن است . سؤال 2 : شخصي فوت شده بلا وصيت وتقليد درستى نداشته ، ورثه تقليد مىكنند كسى را كه نماز را از أصل تركه مىداند ، ويا اين كه واجب نمىداند از أصل تركه ، ويا اين كه ميت تقليد نموده به كسى كه از أصل تركه واجب مىداند ، يا اين كه واجب نمىداند ونماز قضا در ذمه ميت قرار گرفته وميت هم تركه دارد ، حال ، صوم وصلاة از أصل تركه برداشته مىشود يا خير ؟ جواب : در اين مطلب ، مناط ، تقليد ميت نيست ، بلكه مدار بر تقليد وارث است در خروج از أصل ، يا از ثلث ، يا عدم اخراج أصلا هر گاه مجتهدش ، قضاء ميت بر ورثه واجب نمىداند مگر در صورت وصيت . وبنابر اين اگر وصيت كند ، از ثلث بايد خارج شود . ( والله العالم ) سؤال 3 : كسى به فتواى مجتهد حي باقي بود بر تقليد ميت ، وبعد تقليد حي نمود در همان مسأله كه باقي بر تقليد ميت بود مدتي ، اگر دوباره رجوع به تقليد همان ميت نمايد آيا بقاء صادق است ، يا آن كه تقليد بدوي است وجايز نيست ؟ واگر تقليد حي از روى غفلت واقع شده باشد ، يعنى ملتفت نبود كه در اين مدت باقي بر تقليد مفتى ميت بوده به گمان آن كه مفتى ميت در اين مسأله فتوائى نداشته ، تقليد اين حي نمود ، فرقى در حكم به هم مىرسد يا نه ؟ واگر با اين غفلت مفروضه ، استفتاء از مفتى حي نمود ، قبل از وصول فتواى أو ملتفت شد كه مفتى ميت ، فتوا داشت كه در آن تقليد نموده بوده ، آيا با اين استفتاء ، رجوع متحقق شد كه بقاء صدق نكند ، يا نه ؟ جواب : تقليد بدوي است ، وبعد از عدول به حي جايز نيست رجوع به آن ميت . وفرق ما بين غفلت والتفات نيست . ومجرد استفتاء قبل از وصول فتوا ، عدول نيست كه نتواند با آن باقي بر تقليد آن ميت باشد . ( والله العالم ) سؤال 4 : در عبادت اگر شخص به احتياط عمل كند بدون تقليد ، چه صورت دارد ؟ جواب : أقوى جواز ترك اجتهاد وتقليد ، وعمل به احتياط است ، بلكه تبعيض هم جايز است چه به حسب موارد چه به حسب جهات ، مثل اين كه به اجتهاد ، يا تقليد فهميد كه فلان عمل حرام نيست لكن نمىداند كه واجب است ، يا مباح ، يا مستحب ، يا مكروه ، پس جايز است